WSA w Poznaniu w wyroku z 9 lipca 2021 r. (I SA/Po 230/21) orzekł, że w celu skorzystania z prawa do zwolnienia dywidendy z podatku u źródła na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy o PDOP, płatnik ma obowiązek zweryfikowania, czy jej odbiorca posiada status rzeczywistego właściciela (beneficial owner, BO).
Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym wskazała, że planuje wypłacić dywidendę na rzecz swojego jedynego udziałowca będącego nierezydentem. W ocenie Spółki nie ma ona obowiązku weryfikacji czy podmiot, na rzecz którego wypłacana jest dywidenda, jest jej rzeczywistym właścicielem.
Dyrektor KIS uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że ramach obowiązku dochowania należytej staranności, który został nałożony na płatników nowelizacją przepisów dotyczących poboru podatku u źródła od 1 stycznia 2019 r., podmiot wypłacający dywidendę nie może ograniczać się jedynie do weryfikacji warunków wynikających z art. 22 ust. 4-6 ustawy o PDOP. Oprócz tego konieczne jest również dokonanie oceny, czy struktura prowadząca do wypłaty dywidendy nie jest sztuczna, w tym ustalenie, czy odbiorca należności posiada status beneficial owner.
Stanowisko organu podzielił WSA w Poznaniu. Sąd zaznaczył, że w procesie wykładni prawa nie należy ignorować wykładni systemowej ani funkcjonalnej, poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Tymczasem Spółka oparła swoje stanowisko głównie na dyrektywach wykładni językowej twierdząc, że skoro w art. 22 ust. 4 ustawy o PDOP brak jest warunku posiadania przez odbiorcę dywidendy statusu BO, oznacza to, że na płatniku nie ciąży obowiązek badania tej kwestii. W ocenie Sądu Spółka niezasadnie pominęła treść art. 22c ustawy o PDOP, zawierający tzw. szczególną klauzulę przeciwko unikaniu podwójnego opodatkowania. Sąd wskazał, że regulacja ta wymaga dokonania całościowej oceny, czy struktura prowadząca do wypłaty dywidendy nie jest strukturą sztuczną, co wykluczałoby możliwość zastosowana zwolnienia podatkowego. W konsekwencji WSA doszedł do wniosku, że w celu zastosowania art. 22 ust. 4 ustawy o PDOP płatnik zobowiązany jest do przeprowadzenia pełnej weryfikacji warunków umożliwiających skorzystanie ze zwolnienia, zachowując przy tym należytą staranność, w ramach której mieści się również weryfikacja statusu rzeczywistego właściciela.
Omawiany wyrok WSA w Poznaniu (nieprawomocny) reprezentuje niekorzystną dla podatników wykładnię przepisów dotyczących WHT. Równolegle ukształtowała się także druga, przychylna podatnikom linia orzecznicza, zgodnie z którą wypłacający dywidendę nie jest zobligowany do weryfikowania, czy odbiorca jest rzeczywistym właścicielem wypłaconych środków. Brak jest na razie orzeczeń NSA w podobnych sprawach, które mogłyby ujednolicić podejście sądów do tej kwestii.
Zapraszamy Państwa do śledzenia naszego profilu na LinkedIn: (https://www.linkedin.com/company/ita-doradztwo-podatkowe-sp-z-o-o), gdzie codziennie omawiamy najnowsze orzecznictwo w sprawach podatkowych oraz publikujemy najważniejsze informacje dotyczące zmian legislacyjnych, jak również istotne komunikaty Ministerstwa Finansów.
