W dniu 2 kwietnia 2015 r. NSA wydał wyrok (sygn. akt II FSK 482/13) dotyczący zasad zaliczania do kosztów nieściągalnych wierzytelności oraz dokumentowania uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności.
Spółka udziela pożyczek gotówkowych dla klientów indywidualnych poza systemem bankowym. Jedną z usług świadczonych przez spółkę jest tzw. „obsługa pożyczki w domu”, która polega na pracy przedstawiciela Spółki w domu pożyczkobiorcy. Opłata ze tę usługę pobierana jest od pożyczkobiorcy w ostatniej kolejności.
W przypadku nieobecności pożyczkobiorcy w domu bądź nieuiszczenia przez niego należności z tytułu pożyczki, przedstawiciele, działając w imieniu Spółki, spisują protokoły. Takie protokoły wraz z listą spłat z komputera stanowią zdaniem Spółki dowód, że klient zalega z płatnościami (w tym m.in. za ww. usługę) i pozwalają na wyciągnięcie wniosku, że istnieje duże prawdopodobieństwo nieściągnięcia wierzytelności.
W związku z powyższym Spółka we wniosku o interpretację wniosła o potwierdzenie, że w przypadku niedokonania przez pożyczkobiorcę spłaty należności za obsługę pożyczki w domu, będzie miała prawo zaliczyć ją do kosztów uzyskania przychodu w niespłaconej części, przy założeniu, iż uprzednio rozpozna przychód w wartości należnej zapłaty za usługę oraz że wskazane przez nią dokumenty będą stanowić wystarczający dokument potwierdzający uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności.
Organ podatkowy nie zgodził się ze stanowiskiem Spółki, która zaskarżyła otrzymaną interpretację. Sprawa trafiła aż do NSA, który przyznał rację organowi podatkowemu.
Zdaniem Sądu, o nieściągalności należności można mówić wówczas, gdy wierzyciel po wyczerpaniu wszystkich przewidzianych prawem środków, nie uzyska zaspokojenia wierzytelności. Zdaniem NSA wierzytelność nie może być więc uznana za nieściągalną wyłącznie na podstawie protokołu spisanego przez przedstawiciela spółki w okolicznościach niezastania pożyczkobiorcy w domu, bądź nieuiszczenia przez pożyczkobiorcę należności z tytułu pożyczki. Protokoły takie nie stanowią również wystarczającej podstawy do uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności.
