W dniu 20 października 2026 r. Ministerstwo Finansów opublikowało odpowiedź na zapytanie dziennikarza, dotyczącą wpływu niezłożenia w terminie obowiązkowej deklaracji na możliwość skorzystania z instytucji czynnego żalu (art. 16 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy, dalej: „KKS”).
Dziennikarz zapytał m.in., czy odnotowanie w systemie teleinformatycznym organu podatkowego informacji o niezłożeniu deklaracji oznacza, że organ obiektywnie wie o czynie zabronionym, a tym samym czynny żal jest wyłączony.
Ministerstwo Finansów wskazało, że:
- czynny żal jest bezskuteczny, gdy w chwili zawiadomienia organ ścigania miał już „wyraźnie udokumentowaną wiadomość” o czynie zabronionym (art. 16 § 5 pkt 1 KKS);
- sama informacja w systemie informatycznym o niezłożeniu deklaracji takim dokumentem nie jest – system odzwierciedla stan bazy danych, a brak deklaracji może mieć różne przyczyny, w tym techniczne;
- zgodnie z orzecznictwem, organ musi dysponować informacjami pozwalającymi bez wątpliwości stwierdzić popełnienie czynu, w tym jego rozmiary i sposób działania sprawcy;
- w konsekwencji odnotowanie w systemie niezłożenia deklaracji w terminie nie wyłącza możliwości złożenia skutecznego czynnego żalu.
Skuteczność czynnego żalu wymaga jednak spełnienia pozostałych przesłanek z art. 16 KKS. Jeżeli niezłożenie deklaracji spowodowało uszczuplenie należności publicznoprawnej, podatnik musi uiścić wymagalną należność. Jeżeli deklaracja nie wiąże się z uszczupleniem, wystarczy złożenie wymaganych deklaracji.
Ministerstwo Finansów podkreśliło również, że przepisy art. 16 KKS nie nakładają na organ obowiązku informowania zawiadamiającego o bezskuteczności czynnego żalu. Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, z badaniem, czy zaistniały przesłanki skuteczności czynnego żalu.
Informacja jest dostępna w systemie Eureka: link.
Zapraszamy Państwa do śledzenia naszego profilu na LinkedIn: (https://www.linkedin.com/company/ita-doradztwo-podatkowe-sp-z-o-o), gdzie codziennie omawiamy najnowsze orzecznictwo w sprawach podatkowych oraz publikujemy najważniejsze informacje dotyczące zmian legislacyjnych, jak również istotne komunikaty Ministerstwa Finansów.
W alercie przedstawiliśmy kwestie, które w naszej ocenie mogą mieć dla Państwa znaczenie. Informacje zawarte w alercie mają charakter generalny i nie stanowią porady prawnej. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji lub działań, jak również w przypadku pytań lub wątpliwości, prosimy o kontakt z naszymi doradcami podatkowymi, tel. +48 516 202 071.
