W dniu 18 lutego 2021 r. WSA w Gorzowie Wielkopolskim wydał korzystny dla podatników wyrok (sygn. I SA/Go 395/20) dotyczący kwalifikowania płatności z tytułu usług ubezpieczeniowych na gruncie podatku u źródła.
Sprawa dotyczyła Spółki z branży motoryzacyjnej, która ponosi opłaty na rzecz zagranicznych podmiotów z tytułu polis ubezpieczeniowych. Płatności uiszczane są zarówno bezpośrednio na rzecz zagranicznego ubezpieczyciela, jak i za pośrednictwem wyspecjalizowanych podmiotów – agentów i brokerów ubezpieczeniowych. Spółka wystąpiła z wnioskiem o interpretację indywidualną, aby potwierdzić swoje stanowisko, zgodnie z którym ponoszone opłaty nie stanowią zapłaty za świadczenia, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o pdop, a co za tym idzie – Spółka nie jest zobowiązana do poboru podatku u źródła od tych płatności.
Organ podatkowy nie zgodził się jednak ze stanowiskiem Spółki. Jego zdaniem usługi ubezpieczeniowe, choć nieuwzględnione w katalogu zawartym w art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o pdop, podlegają opodatkowaniu podatkiem u źródła z uwagi na ich podobieństwo do usług gwarancji, wymienionych wprost w tym przepisie. W jego ocenie o podobieństwie ubezpieczeń do gwarancji przesądza okoliczność, że istotą świadczenia zarówno ubezpieczyciela, jak i gwaranta, jest obowiązek spełnienia określonego świadczenia w związku z zaistnieniem wskazanego w umowie zdarzenia. W konsekwencji organ podatkowy uznał, że Spółka, dokonując wypłaty należności na rzecz zagranicznych ubezpieczycieli, jest zobowiązana jako płatnik do pobrania podatku u źródła. Nie ma przy tym znaczenia, czy płatność dokonywana jest przez Spółkę bezpośrednio na rzecz zagranicznego ubezpieczyciela, czy też za pośrednictwem agentów ubezpieczeniowych.
Spółka powyższą interpretację zaskarżyła do WSA w Gorzowie Wielkopolskim. Sąd przyznał rację Spółce i uchylił niekorzystną dla niej interpretację. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy przychody ubezpieczycieli i pośredników ubezpieczeniowych stanowią świadczenia podobne do świadczeń wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 2a ustawy o pdop. Sąd wskazał przy tym, że porównanie umowy ubezpieczenia oraz umowy gwarancji (wymienionej wprost w tym przepisie), wskazuje na istotne różnice, m.in.:
- Ubezpieczyciel wyrównuje szkodę spowodowaną określonym zdarzeniem (wypadkiem), podczas gdy gwarant wypełnia zobowiązanie polegające na wypłacie konkretnej sumy pieniężnej wobec braku spełnienia świadczenia przez dłużnika zlecającego udzielenie tego zabezpieczenia;
- Umowa ubezpieczenia jest umową dwustronną łączącą ubezpieczyciela z ubezpieczającym, natomiast umowa gwarancji jest zawierana pomiędzy gwarantem a beneficjentem oraz jednocześnie pomiędzy gwarantem a dłużnikiem jest zawierana dodatkowa umowa o udzielenie gwarancji;
- Beneficjent gwarancji nie jest zobowiązany do opłacania składek na rzecz gwaranta, tak jak ma to miejsce w przypadku umowy ubezpieczenia;
- Świadczenie ubezpieczyciela służy naprawieniu szkody majątkowej lub niemajątkowej, zaś u podstaw świadczenia z tytułu gwarancji leży stosunek prawny będący przedmiotem umowy pomiędzy dłużnikiem (zleceniodawcą gwarancji), a wierzycielem (beneficjentem gwarancji);
- W przypadku umów ubezpieczenia ubezpieczyciel po naprawieniu szkody wstępując na miejsce ubezpieczającego nabywa roszczenie regresowe przeciwko osobie trzeciej. Nie ma to miejsca w przypadku umowy gwarancji, gdyż gwarant spełniając zobowiązanie wobec beneficjenta spłaca swój, a nie cudzy dług.
Odmienności te, zdaniem Sądu, nie pozwalają na uznanie, że świadczenia dokonywane na podstawie umowy ubezpieczenia i umowy gwarancji mogą być uznane za „podobne” w rozumieniu przywołanego wcześniej przepisu.
Wyrok ten jest o tyle istotny, że linia orzecznicza sądów w tej sprawie nie jest jeszcze jednolita (choć przeważają orzeczenia na korzyść podatników), a organy podatkowe wciąż konsekwentnie stoją na stanowisku, że usługi ubezpieczeniowe podlegają opodatkowaniu podatkiem u źródła z uwagi na ich podobieństwo do gwarancji.
